Kolorektal Kanserde Erken Tanı Hayat Kurtarıyor

Süleyman Demirel Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Girayhan Çelik, Mart ayı “Kolorektal Kanser Farkındalık Ayı” kapsamında yaptığı açıklamada, kolorektal kanserlerin erken tanı ile büyük ölçüde önlenebilen ve tedavi edilebilen hastalıklar arasında yer aldığını söyledi.

Dünya genelinde ve Türkiye’de en sık görülen kanser türlerinden biri olan kolorektal kanserlerin, kansere bağlı ölümlerin önemli nedenleri arasında bulunduğunu ifade eden Çelik, kalın bağırsak (kolon) ve rektumdan gelişen bu kanserlerin çoğu zaman yavaş ilerlediğini ve uzun süre belirti vermeden gelişebildiğini vurguladı. Modern tarama yöntemleri sayesinde hastalığın erken dönemde tespit edilebildiğini, hatta tamamen önlenebildiğini belirtti.

Kolorektal kanserlerin büyük çoğunluğunun bağırsak iç yüzeyinde oluşan ve başlangıçta iyi huylu olan poliplerden geliştiğini dile getiren Çelik, “Bu süreç genellikle uzun yıllar içinde gerçekleşir. Tarama testleri sırasında bu poliplerin tespit edilerek çıkarılması kanser gelişimini tamamen engelleyebilir.” dedi.

Risk faktörlerine de değinen Çelik, 50 yaş ve üzerindeki bireyler, ailesinde kolorektal kanser öyküsü bulunanlar, inflamatuvar bağırsak hastalığı olanlar, obezite ve hareketsiz yaşam tarzına sahip kişiler ile sigara ve alkol kullananların daha yüksek risk altında olduğunu belirtti. Ayrıca liften fakir beslenme alışkanlıkları ve Tip 2 diyabetin de riski artırdığını ifade etti.

Hastalığın erken evrede çoğu zaman belirti vermediğine dikkat çeken Çelik, dışkılama alışkanlığında değişiklik, uzun süren kabızlık veya ishal, dışkıda kan, karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı ve halsizlik gibi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini söyledi. Bu tür şikâyetlerde vakit kaybetmeden bir hekime başvurulmasının önemine vurgu yaptı.

Türkiye’de uygulanan tarama programları hakkında da bilgi veren Çelik, 50 yaş ve üzeri bireylerde yılda bir kez gaitada gizli kan testi yapılmasının önerildiğini, kolonoskopinin ise hem tanı hem de tedavi açısından “altın standart” yöntem olduğunu belirtti. Ortalama risk grubundaki bireylerde 50 yaşından itibaren 10 yılda bir kolonoskopi yapılmasının önem taşıdığını ifade etti.

Tarama işlemlerinin aile hekimlikleri, devlet ve üniversite hastaneleri ile özel sağlık kuruluşlarında yapılabildiğini kaydeden Çelik, bireylerin kendileri için en uygun yöntemi sağlık profesyonelleriyle birlikte belirlemesi gerektiğini söyledi.

Kolorektal kanser riskinin yaşam tarzı değişiklikleriyle azaltılabileceğine dikkat çeken Çelik, liften zengin beslenme, sebze ve meyve tüketiminin artırılması, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kilo korunması ile sigara ve alkol kullanımının azaltılmasının büyük önem taşıdığını belirtti.

Toplumsal farkındalığın artırılmasının hayati önemde olduğunu vurgulayan Çelik, “Belirti beklemeyin, taramanızı yaptırın. Erken tanı hayat kurtarır.” ifadelerini kullandı.