Sanal Bahisle Mücadele: Kredi Notu Artık Tek Kriter Değil

Bankalar, sanal bahisle mücadele kapsamında kredi ve kredi kartı başvurularında yeni bir yaklaşım benimsedi. Artık yalnızca kredi notu yeterli görülmüyor; müşterilerin banka hesap hareketleri de kapsamlı şekilde değerlendiriliyor.

Son zamanlarda kredi notu yüksek olan kişilerin bile kredi veya kart taleplerinin reddedildiği örnekler çoğaldı. Bunun başlıca nedeni, hesaplarda sanal bahisle bağlantılı işlemler, kaynağı belli olmayan para transferleri ve düzensiz para akışının tespit edilmesi olarak gösteriliyor. Bankalar, bu tür hareketleri “finansal risk” kapsamında değerlendiriyor. Yeni uygulama ile birlikte bankacılıkta “davranış bazlı risk analizi” ön plana çıktı. Düzenli maaş, faturaların zamanında ödenmesi ve normal harcama alışkanlıkları olağan kabul edilirken; sık açıklamasız transferler, ani para giriş-çıkışları ve bahis ya da oyun sitelerine yapılan ödemeler riskli kategorisine giriyor. Bu durum, bankalar açısından kredi geri ödemesi açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

Denetimler çoğunlukla otomatik sistemler üzerinden yapılıyor. AML (Anti-Money Laundering) yazılımları, kara para aklama ve finansal suçlarla mücadelede kullanılarak müşterilerin geçmiş hesap hareketlerini inceliyor. Yapay zekâ destekli sistemler olağan dışı hareketleri tespit ediyor ve bazı müşteriler “yüksek riskli” olarak sınıflandırılıyor. Bu durum, kredi ve kredi kartı taleplerinin reddedilmesine yol açabiliyor.

İstanbul’da görev yapan bir özel banka şube müdürü, kredi incelemelerinin eskisinden çok daha sıkı hale geldiğini belirterek, “Eskiden kredi notu yüksek müşterilere onay vermek kolaydı. Şimdi hesap kullanımı da çok önemli. Bahis sitelerine düzenli ödeme yapan veya sık sık farklı hesaplarla para transferi gerçekleştiren kişiler, gelirleri iyi olsa bile riskli görülüyor. Bu karar kişisel değil; sistemin risk skorunun sonucu” dedi.

Uzmanlar, bu yaklaşımın hem yasal zorunluluklar hem de bankaların temkinli davranma eğilimiyle ilgili olduğunu ifade ediyor. Bankalar, Merkez Bankası Risk Merkezi ve Kredi Kayıt Bürosu (KKB) verilerinin yanı sıra kendi denetim ve uyum birimleri aracılığıyla da hesap hareketlerini sürekli takip ediyor. Şüpheli durumlarda ilgili finansal birimlere bildirim yapılıyor.

Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, kredi notunun artık tek başına yeterli olmadığını vurgulayarak, “Kredi notu yüksek olanlar bile hesap hareketleri nedeniyle olumsuz yanıt alabilir. Düzenli gelir ve öngörülebilir harcamalar düşük risk olarak değerlendirilirken, gelirle uyumsuz harcamalar ve riskli sektörlerle ilişkiler dezavantaj yaratıyor” dedi.

Yapay zekâ ve büyük veri analizlerinin artmasıyla bankalar, müşterilerin finansal davranışlarını daha detaylı şekilde inceleyebiliyor. Gelirle uyumsuz harcama, düzensiz para trafiği ve riskli sektörle bağlantılar otomatik olarak puanlanıyor ve ortaya çıkan risk skoru, kredi ve kredi kartı başvurularının sonucunu belirliyor.